Hormonale stoornissen

Hormonen zijn stoffen die door bepaalde klieren via de bloedbaan aan cellen of organellen worden afgegeven. Hormonen spelen een belangrijke rol bij het regelen van processen in het lichaam. Door organen bijvoorbeeld harder of juist minder hard te laten “werken”. Mannen en vrouwen hebben dezelfde hormonen alleen in andere hoeveelheden. Dit verschil is het grootst bij de geslachtshormonen.

Bij de vrouw produceren de eierstokken vooral oestrogenen en progestagenen waarvan respectievelijk oestradiol en progesteron de belangrijkste zijn. Bij een man produceren de testes (de zaadballen) androgenen met als belangrijkste het testosteron.

De menopauze

Een vrouw is in de overgang (menopauze) als haar menstruatie een jaar lang is uitgebleven. Het begin van de menopauze valt samen met de laatste natuurlijke menstruatie. Bloedonderzoek laat dan zien dat de spiegel van het FSH (Follikel Stimulerend Hormoon) blijvend is verhoogd. Zonder bloedonderzoek kan de menopauze alleen door het uitblijven van de menstruatie na een jaar achteraf worden vastgesteld.

De menopauze vindt gemiddeld plaats rond het 51ste levensjaar. De eierstokken stoppen met het produceren van oestrogenen en er komt een einde aan de vruchtbare levensperiode van de vrouw. U kunt soms al jaren voor de menopauze klachten ervaren als gevolg van afname van de geslachtshormonen. Bovendien kunnen deze klachten tot 8 jaar na de menopauze aanhouden. Een toename van het gewicht en vooral een toename van buikvet begint al enkele jaren voor de menopauze. Bovendien nemen de energieverbranding in rust en tijdens lichaamsbeweging af, waardoor uw energiebalans ernstig verstoord wordt.

Ook uw honger- en verzadigingsgevoel staan direct of indirect onder invloed van uw oestradiolspiegels. Tijdens de overgang daalt uw oestradiolspiegel waardoor uw hongergevoel toeneemt terwijl uw verzadigingsgevoel juist afneemt. Dit is het slechts denkbare scenario voor vrouwen die tijdens de overgang op gewicht willen blijven. U eet zonder dat u het merkt meer, u verbrandt minder en bovendien is de kans groot   dat u de stoornis hyperinsulinemie ontwikkelt.

Bij 40% van de vrouwen in de postmenopauze komt hyperinsulinemie voor. Tijdens de menopauze neemt namelijk de kans op insulineresistentie toe waardoor de insulinespiegel in het bloed stijgt en u hyperinsulinemie kunt ontwikkelen. Dit proces begint vaak een aantal jaren voor de menopauze en veroorzaakt een gewichtstoename, met name rond het middel.

Algemene klachten door de overgang

Vaak voorkomende klachten

  • opvliegers, plotseling opkomende golven van warmte in hoofd en halsgebied
  • Hevige transpiratie, vooral ’s nachts
  • Minder energie vermoeidheid
  • Gewichtstoename
  • Onregelmatige menstruatie
  • Stemmingswisselingen, depressie, angsten
  • Slapeloosheid
  • Droge vagina
  • Urineverlies
  • Verminderd verzadigingsgevoel

Minder vaak voorkomende klachten

  • Toename van het cholesterolniveau en van de bloeddruk
  • Minder zin in seks
  • Hoofdpijn
  • Droge mond, bittere smaak
  • Haaruitval, haargroei in het gezicht
  • Pijn in spieren en gewrichten
  • Vermindering van bot- en spiermassa
  • Droge huid
  • Concentratie en geheugenproblemen

De andropauze

De meeste manen zullen na hun 40ste lichamelijke en emotionele veranderingen opmerken.  Op de plaats waar vroeger harde spieren zaten begint een zacht “bierbuikje” te ontstaan. De dikke haarbos van vroeger wordt steeds grijzer en dunner. Ook de behoeft aan seks neemt steeds meer af. Sommige mannen merken zelfs dat hun “zin in leven” afneemt. Dit wordt allemaal veroorzaakt door een afneme van het hormoon testosteron.

Een testosterondeficientie veroorzaakt op den duur insulineresistentie en dus hyperinsulinemie. Hierdoor ontstaat gewichtstoename en neemt het vetweefsel rond de middel toe. Bovendien neemt het spierweefsel af.

Klachten bij testosterondeficientie

Vaak voorkomende klachten

  • U heeft minder zin in seks, u bent seksueel minder actief
  • U heeft minder energie, u heeft last van vermoeidheid
  • U heeft erectiestoornissen, u heeft een korter durende erectie of u kunt geen erectie meer krijgen
  • U bent minder sterk geworden en uw uithoudingsvermogen is afgenomen, dit merkt u bij het sporten
  • U heeft een bierbuik
  • U heeft minder plezier in het leven
  • U verliest hoofd- en lichaamshaar
  • U heeft een hart- of vaatziekte

Minder voorkomende klachten

  • Uw lichaamslengte  is afgenomen
  • U bent depressief
  • U bent regelmatig somber en/of humeurig
  • U bent vaak slaperig of valt regelmatig na het avondeten in slaap
  • Uw prestaties op uw werk zijn afgenomen
  • U transpireert overdadig
  • U bent diabeet

 

DHEA-deficientie

De DHEA (dehydroxyepiandrosteron) is een prohormoon, dat door het lichaam zelf wordt gemaakt. De DHEA wordt in het lichaam gebruikt om andere hormonen van te maken. De DHEA- productie neemt toe tot we ronde de 30 jaar oud zijn en neemt daarna af. Een voldoende niveau aan DHEA houdt u jong en slank, maakt u seksueel actiever (vrouwen) en beschermt u tegen hart- en vaatziekten (mannen). Het verbetert de weerstand tegen stress en geeft meer energie. DHEA wordt daarom met recht ” de bron van de jeugd” genoemd.

Een voldoende hoog niveau aan DHEA heeft niet alleen een levensverlengende werking maar heeft ook een grote invloed op ons gewicht. Door langzame afname van DHEA kan bij u insulineresistientie en daardoor hyperinsulinemie ontstaan.  Een tekort aan DHEA kan daardoor een gewichtstoename veroorzaken.

Een DHEA-deficientie is moeilijk aan de hand van klachten te herkennen. Om precies te weten hoe hoog uw DHEA- niveau is moet u een bloedonderzoek laten doen, maar eigenlijk kunt u er vanuit gaan dat het niveau bij het ouder worden zo sterk afneemt dat aanvulling na het 40ste levensjaar gerechtvaardigd is. Mensen met hyperinsulinemie en met diabetes type 2 hebben een grotere kans op een verlaagde DHEA-spiegel.