Urinezuur

Urinezuur te hoog? Zelf verlagen op veilige wijze!

Urinezuur is een giftig afvalzuur dat wordt gevormd bij de stofwisseling van purines. Purines zijn stoffen die vrijkomen bij de afbraak van cellen in het lichaam. Tevens komen purines vrij bij de vertering van purinehoudend voedsel.

Verhoging van de urinezuurproductie is erfelijk bepaald, daar kunnen we niets aan doen. Indien de verhoogde urinezuurproductie vanuit de erfelijkheid ook nog eens wordt gevoed door activiteiten die resulteren in een extra urinezuurproductie, dan kan dit net het moment zijn dat het lichaam wordt getriggerd tot bepaalde aandoeningen die daarmee samenhangen.

Overproductie van urinezuur komt ook voor bij bepaalde ziekten, waarbij sterke weefselafbraak optreedt, zoals bloedkanker en ernstige bloedarmoede en ook na snelle weefselafbraak, bijvoorbeeld bij bestraling van kwaadaardige aandoeningen. Een verhoogde concentratie urinezuur wordt ook gevonden bij mensen met slecht werkende nieren en mensen met bepaalde erfelijke stofwisselingsaandoeningen (Lesch-Nyhansyndroom).

Vrouwen hebben in het algemeen een iets lager urinezuurgehalte dan mannen. Dit komt omdat met de maandelijkse menstruatie vrouwen veel zure afvalstoffen, waaronder urinezuur, afvoeren. Na de menopauze is deze mogelijkheid verdwenen en is het urinezuurgehalte in het algemeen gelijk aan die van de man.

Bij het meten van urinezuur in het bloed wordt bij mannen een bovengrens gesteld van 7mg per 100 ml. Bij vrouwen hanteert men de bovengrens van 6mg per 100ml.

Hoe wordt urinezuur uit het lichaam afgevoerd?

Urinezuren die na de afbraak in het bloed ontstaan moeten door het lichaam uit het bloed worden verwijderd omdat anders de zuurgraad van het bloed te hoog wordt (zuurgraad van het bloed moet altijd op een constant niveau worden gehouden). Urinezuren worden op de volgende wijzen in het bloed geneutraliseerd en uit het lichaam afgevoerd:

  • Neutralisering door natriumbicarbonaat: natriumbicarbonaat is het stofje in het bloed dat het zuur-base evenwicht van het bloed reguleert. Het natriumbicarbonaat reageert met urinezuur en zet deze om in niet giftige afbraakproducten.
  • Uitscheiding via de nieren met de urine: de nieren filteren de urinezuren uit het bloed en voeren deze af via de urine.
  • Uitscheiding via de ontlasting: een klein gedeelte van de urinezuren verlaat het lichaam via de ontlasting.

 Wat gebeurt er als urinezuren ophopen?

Als er te veel urinezuur in het bloed wordt geproduceerd, of als het urinezuur onvoldoende uit het bloed kan worden uitgescheiden, kan het zich ophopen in het lichaam. Aangezien het bloed de urinezuren kwijt moet vanwege de handhaving van het zuur-base evenwicht, zet het lichaam de overtollige urinezuren om in vaste vorm (urinezuurkristallen) en dumpt deze in het lichaam. Wanneer de urinezuurkristallen in de gewrichten belanden kunnen deze ontsteken; er is dan sprake van jicht. Mensen met deze erfelijke afwijking hebben last van pijnlijke gewrichten, meestal in de grote teen, maar ook in andere delen van het lichaam. Overtollig urinezuur kan door binding met calcium of magnesium in de nieren ook leiden tot de vorming van nierstenen.

verlaag urinezuur gehalte met AlkaLife - urinezuur - urinezuurkristallen

afbeelding:lange puntvormige urinezuurkristallen die in de gewrichten
kunnen worden afgezet. Hierdoor ontstaat Jicht.

Wat kunt u doen aan een verhoogde productie van urinezuur?

Wanneer uw urinezuurgehalte te hoog is, dan zijn er een 3-tal mogelijkheden om de productie ervan af te remmen of te verlagen:

Het innemen van medicijnen: uw arts kan u het middel Allopurinol voorschrijven. Allopurinol is een medicijn dat de aanmaak van urinezuur moet tegengaan door de remming van het enzym “xanthineoxidase”. Probleem bij dit medicijn is dat het niet kan worden genomen door mensen met een leverinsufficiëntie. Ook is nu bekend geworden dat Allopurinol slecht is voor de nieren. Artsen schrijven het dan ook niet meer voor aan personen met een verminderde nierfunctie. Andere bijwerkingen van Allopurinol zijn:

  • Acute jichtaanvallen, vooral indien met een te hoge dosis of te vroeg (< 6 weken) na de acute crisis gestart wordt.
  • Gastro-intestinale verschijnselen.
  • Huiduitslag.
  • Cholestatische hepatitis.
  • Stoornissen van de bloedvorming.

Aanpassen van het dieet: het vermijden of beperken van purinerijke voedingsmiddelen, aangezien bij de vertering van purine urinezuur wordt gevormd:

  • zeer purinerijke voedingsmiddelen zijn o.m. gans, wild, sardines, haring, ansjovis, forel, zalm, kabeljauw, zeevruchten (mosselen, kreeft, oesters) orgaanvlees, peulvruchten en spinazie.
  • gemiddeld gehalte aan purines: rund, kalf, konijn, schaap, kip, kalkoen, eend, duif, schaaldieren, asperges, bloemkool en paddenstoelen.
  • weinig of geen purine: bladgroenten, fruit, melk, kaas, eieren, rijst en andere granen, deegwaren, aardappelen, brood, jam

Alcohol vermindert de afscheiding van urinezuur door de nieren. Het verdient daarom de aanbeveling om matig met alcohol om te springen.

Verhogen van het natriumbicarbonaatgehalte in het bloed: zoals al eerder vermeld dient de zuurgraad van het bloed constant te worden gehouden. Natriumbicarbonaat is de basische buffer in het bloed die urinezuren neutraliseert en daarmee de constante zuurgraad van het bloed handhaaft. Als voldoende bicarbonaat in het bloed aanwezig is zal men geen last hebben van ophopingen van urinezuren. Maar het is een gegeven dat na verloop van tijd het bicarbonaatgehalte in het bloed afneemt. Door nu de bicarbonaatproductie in het lichaam weer te stimuleren, wordt het lichaam weer in staat gesteld om de overtollige urinezuren adequaat te neutraliseren. Urinezuurkristallen in de gewrichten worden bij een afdoende bicarbonaatgehalte ook geleidelijk opgelost waardoor het gevaar op ontstekingen verdwijnt.

Wat verdient de aanbeveling?

Veel mensen proberen al langere tijd om het urinezuur via Allopurinol en/of een aangepast dieet op aanvaardbaar peil te houden, maar beide manieren zijn vaak niet afdoende om jichtaanvallen en nierstenen te voorkomen. En als het wel helpt dan moet men de onvermijdelijke bijwerkingen van de Allopurinol op de koop toe nemen, alsook een hoop voedingsmiddelen laten staan die vaak passen in een “plezierig” leven (vlees, vis, wijn).

Het urinezuurgehalte verlagen door het verhogen van het gehalte van natriumbicarbonaat in het bloed is een relatief nieuwe methode. Artsen weten wel dat met de verhoging van natriumbicarbonaat, urinezuren worden afgebroken, maar ze hebben nog onvoldoende kennis omtrent het feit dat het lichaam natriumbicarbonaat aanmaakt door het drinken van basisch water. Deze methode is erg effectief gebleken en is veilig aangezien geen toxische stoffen hoeven worden gebruikt om het water te behandelen tot basisch water.

Als mensen via het dagelijks drinken van basisch water het natriumbicarbonaatgehalte weer op niveau hebben, dan kunnen de overtollige urinezuren continu worden geneutraliseerd. Na verloop van tijd is het dan ook weer mogelijk om geleidelijk weer een gevarieerd purinehoudend dieet te volgen aangezien het natriumbicarbonaat in het bloed zorgt voor een efficiënte urinezuurafbraak.

Het dagelijks drinken van basisch water verdient vanwege de effectiviteit, de veiligheid en het comfort van een gevarieerd dieet dan ook de voorkeur om het probleem van een verhoogd urinezuurgehalte aan te pakken.